Health and Safety Executive

This website uses non-intrusive cookies to improve your user experience. You can visit our cookie privacy page for more information.

Social media

Javascript is required to use HSE website social media functionality.

RIDDOR - Cymraeg

Ffurflenni arlein

Beth yw RIDDOR?

Mae RIDDOR yn sefyll am Reoliadau Adrodd ar Anafiadau, Clefydau neu Ddigwyddiadau Peryglus 1995, a ddaeth i rym ar Ebrill 1 1996. Mae RIDDOR 95 yn golygu ei fod yn ofyniad cyfreithiol i adrodd ar ddamweiniau, glefydau a digwyddiadau peryglus difrifol sy’n gysylltiedig â gwaith. Mae’n perthyn i bob gweithgaredd gwaith, heb berthyn i bob math o ddigwyddiad.

Newid dros-saith-diwrnod

6 Ebrill 2012 ymlaen, mae gofyniad adrodd ar anaf dros-dri-diwrnod RIDDOR wedi newid. Mae’r man cychwyn wedi cynyddu o dros dri diwrnod i dros saith diwrnod o analluogrwydd (heb gyfrif y diwrnod i’r ddamwain ddigwydd arno).

Mae analluogrwydd yn golygu bod y gweithiwr yn absennol neu nad yw’n gallu gwneud gwaith y byddent wedi disgwyl yn rhesymol i’w wneud fel rhan o’u gwaith arferol.

Mae rhaid i gyflogwyr ac eraill â chyfrifoldebau dan RIDDOR gadw cofnod o bob anaf dros-dri-diwrnod o hyd – os ydych yn gyflogwr sydd yn gorfod cadw llyfr damweiniau, yna bydd y cofnod hwn yn ddigon.

Mae’r terfyn amser ar gyfer adrodd ar yr anaf dros-saith-diwrnod hefyd wedi cynyddu at 15 diwrnod o ddiwrnod y ddamwain.

Mae taflen newydd Adrodd ar ddamweiniau a digwyddiadau yn y gwaith yn egluro’r newid.

Pam mae angen imi adrodd ar ddigwyddiad a chadw cofnod ohono?

Mae adrodd a chofnodi’n ofyniad cyfreithiol. Mae’r adroddiad yn hysbysu’r awdurdodau gorfodi (HSE ac awdurdodau lleol) o farwolaethau, anafiadau, clefydon galwedigaethol a digwyddiadau peryglus er mwyn iddynt adnabod ble a sut mae risgau’n codi, ac a oes angen ymchwilio iddynt. Mae hwn yn caniatáu i HSE ac awdurdodau lleol ganolbwyntio eu gwaith gan ddarparu cyngor ynghylch sut i osgoi marwolaethau, anafiadau, afiechyd a cholled damweiniol sy’n gysylltiedig â gwaith.

Mae cofnodion o ddigwyddiadau a drafodir gan RIDDOR yn bwysig. Maent yn sicrhau eich bod yn casglu’r maint lleiaf o wybodaeth i ganiatáu ichi wirio eich bod yn gwneud digon i sicrhau diogelwch ac atal clefydon galwedigaethol. Mae’r wybodaeth hon yn offeryn rheoli gwerthfawr y gellir ei ddefnyddio fel cymorth i asesu risg, yn cynorthwyo wrth ddatblygu datrysiadau i risgau posibl. Mae cofnodion hefyd yn helpu atal anafiadau ac afiechyd, a rheoli costau oherwydd colled damweiniol.

Beth sydd angen imi ei wybod am RIDDOR?

Os ydych yn gyflogwr, yn hunan-gyflogedig neu os mai chi yw’r person sy’n rheoli’r gwaith ar y safle, mae dyletswyddau arnoch dan y Rheoliadau.

Beth sydd rhaid imi ei wneud?

Dim llawer! Ar gyfer y mwyafrif o fusnesau, mae damwain y mae rhaid adrodd arni, digwyddiad peryglus neu achos o glefyd y dylid adrodd arno’n gymharol brin.

Pryd mae rhaid imi wneud adroddiad?

Mae rhaid ichi adrodd ar y dilynol:

  • marwolaethau
  • anafiadau mawr
  • anafiadau sy’n parhau am fwy na saith diwrnod
  • clefydau
  • digwyddiadau peryglus.

Marwolaeth neu anaf difrifol

Mae rhaid ichi adrodd ar unwaith os bydd damwain cysylltiedig â gwaith yn golygu:

mae un o’ch cyflogeion, neu berson hunan-gyflogedig sy’n gweithio ar eich safle, yn cael ei ladd neu’n dioddef anaf mawr (yn cynnwys digwyddiadau o drais corfforol)

  • mae aelod o’r cyhoedd yn cael ei ladd neu’n cael mynediad i’r ysbyty.
  • Gallwch wneud hwn gan gwblhau’r ffurflen briodol.

Anafiadau mawr

  • Torri,ag eithrio i fysedd, bodiau neu fysedd traed
  • Codiad
  • Datgymaliad o’r ysgwydd, clun, pen-glin neu asgwrn cefn
  • Colli golwg (dros dro neu’n barhaol)
  • Llosg cemegol neu fetel poeth i’r llygad neu unrhyw anaf treiddiol i’r llygad
  • Anaf sy’n digwydd fel canlyniad i sioc trydanol neu losg trydanol sy’n arwain at anymwybyddiaeth  neu sy’n galw am ddadebriad neu fynediad i’r ysbyty am fwy na 24 awr
  • Unrhyw anaf arall sy’n arwain at oerfel, salwch a achosir gan wres neu anymwybyddiaeth, neu sy’n galw am ddadebriad neu sy’n gofyn am fynediad i’r ysbyty am fwy na 24 awr
  • Anymwybyddiaeth a achosir gan asffycsia neu gan ddatguddiad i sylwedd niweidiol neu i gyfrwng biolegol
  • Salwch llym sy’n galw am driniaeth feddygol, neu golli ymwybyddiaeth oherwydd sugno unrhyw sylwedd trwy anadlu, llyncu neu drwy’r croen
  • Salwch llym sy’n galw am driniaeth feddygol ble mae rheswm i gredu bod hwn wedi digwydd fel canlyniad i ddatguddiad i gyfrwng biolegol neu ei docsinau neu ddeunydd heintus

Anafiadau dros-saith-diwrnod

O 6 Ebrill 2012 ymlaen, newidiodd y gofyniad adrodd dros-dri-diwrnod ar gyfer pobl a anafir yn y gwaith i fwy na saith diwrnod.

Yn awr mae rhaid ichi adrodd ar anafiadau sy’n achosi i gyflogai neu berson hunan-gyflogedig fod i ffwrdd o’r gwaith, neu fod heb y gallu i wneud eu dyletswyddau gwaith arferol, am fwy na saith diwrnod olynol yn unig fel canlyniad i ddamwain neu anaf galwedigaethol (heb gyfrif diwrnod y ddamwain ond yn cynnwys penwythnosau a diwrnodau gorffwys). Mae rhaid gwneud yr adroddiad o fewn 15 diwrnod o’r ddamwain.

Anafiadau dros-dri-diwrnod

Mae rhaid ichi gadw cofnod o hyd o’r ddamwain os yw’r gweithiwr wedi’i analluogi am fwy na thri diwrnod olynol. Os ydych yn gyflogwr, sydd yn gorfod cadw llyfr damweiniau dan Reoliadau Nawdd Cymdeithasol (Hawliadau a Thaliadau) 1979, bydd y cofnod hwnnw’n ddigon.

Clefydau galwedigaethol

Mae rhaid i gyflogwyr a phobl hunan-gyflogedig  adrodd ar glefydau galwedigaethol rhestredig pan ydynt yn derbyn diagnosis ysgrifenedig gan feddyg i ddweud eu bod nhw neu eu cyflogai’n dioddef gan y cyflyrau hyn ac mae’r dioddefwr wedi bod yn gwneud y gweithgareddau gwaith a restrir.

  • Mae’r mathau o glefydau y mae rhaid adrodd arnynt yn cynnwys:
  • rhai enghreifftiau o wenwyno
  • rhai clefydau croen, fel dermatitis galwedigaethol, canser y croen, wlser crôm, ffolicwlitis/olew acne
  • clefydau’r ysgyfaint, yn cynnwys asthma galwedigaethol, clefyd ysgyfaint y ffarmwr, niwmoconiosis, asbestosis, mesothelioma
  • heintiau fel leptosbirosis, hepatitis, twbercwlosis, anthracs, legionelosis a thetanws
  • clefydau eraill, fel canser galwedigaethol, rhai gyflyrau cyhyrysgerbydol penodol, parlys y llaw, a chryndod llaw-braich.

Digwyddiadau peryglus

Mae digwyddiadau peryglus yn ddigwyddiadau rhestredig fu bron â digwydd. Nid oes angen adrodd ar bob digwyddiad fu bron â digwydd. Dyma restr o’r rheini y mae rhaid adrodd arnynt:

  • cwymp, dymchweliad neu fethiant rhannau o lifftiau neu gyfarpar codi sy’n cynnal llwyth
  • ffrwydriad, cwymp neu chwythiad unrhyw lestr caeëdig neu waith pibau cysylltiedig
  • methiant unrhyw gynhwysydd llwythi o ran unrhyw un o’i rannau sy’n cynnal llwyth
  • peiriannau neu gyfarpar sy’n dod i gysylltiad â llinellau pŵer uwchben
  • cylched byr neu orlwyth trydanol sy’n achosi tân neu ffrwydrad
  • unrhyw ffrwydrad anfwriadol, camdaniad, methiant dymchweliad i achosi’r cwymp arfaethedig, taflu deunydd y tu hwnt i ffin safle, anaf a achosir gan ffrwydrad
  • rhyddhad damweiniol o cyfrwng biolegol sy’n debygol o achosi salwch llym i bobl
  • methiant cyfarpar radiograffeg neu arbelydriad diwydiannol i ddatrymuso neu i ddychwelyd at ei safle diogel ar ôl y cyfnod arfaethedig o ddatguddiad
  • diffyg offer anadlu wrth ei defnyddio neu yn ystod eu profi yn uniongyrchol cyn eu defnyddio
  • methiant neu beryglu cyfarpar plymio, maglu plymiwr, ffrwydrad yn agos i blymiwr, neu esgyniad afreolus
  • cwymp neu gwymp rhannol sgaffald sydd dros bum metr o uchder, neu sydd wedi’i godi ger dŵr ble gallai fod risg o foddi ar ôl cwymp
  • gwrthdrawiad anfwriadol trên ag unrhyw gerbyd
  • digwyddiad peryglus wrth ffynnon (ag eithrio ffynnon ddŵr)
  • digwyddiad peryglus wrth biblinell
  • methiant unrhyw gyfarpar maes ffair sy’n cynnal llwyth, neu ddireiliad neu wrthdrawiad anfwriadol ceir neu drenau
  • tancer ffordd sy’n cludo sylwedd peryglus yn troi drosodd, yn dioddef niwed difrifol, yn mynd ar dân neu mae’r sylwedd yn cael ei ryddhau
  • mae sylwedd peryglus sy’n cael ei gludo ar y ffordd yn mynd ar dân neu’n cael ei ryddhau.

Mae rhaid adrodd ar y digwyddiadau peryglus dilynol ag eithrio mewn cysylltiad â gweithleoedd ar y môr:

  • cwymp anfwriadol o:
    • unrhyw adeilad neu strwythur sy’n cael ei adeiladu, newid neu ddymchwel ble mae dros bum tunnell o ddeunydd yn cwympo
    • wal neu lawr mewn man gweithio
    • unrhyw waith ffug
  • ffrwydrad neu dân sy’n golygu atal gwaith arferol am dros 24 awr
  • rhyddhad sydyn afreolus mewn adeilad o:
    • 100 cg neu fwy o hylif fflamadwy
    • 10 cg o hylif fflamadwy sy’n uwch na’i bwynt berwi
    • 10 cg neu fwy o nwy fflamadwy neu
    • 500 cg o’r sylweddau hyn os yw’r rhyddhad yn yr awyr agored
  • Rhyddhad damweiniol o unrhyw sylwedd a allai beryglu iechyd.

Mae categorïau ychwanegol o ddigwyddiadau peryglus yn perthyn i lofeydd, chwareli, systemau trafnidiaeth perthnasol (rheilffyrdd ac yn y blaen) a gweithleoedd ar y môr. Darperir gwybodaeth fanwl yn yr atodlenni i’r rheoliadau a’r Canllaw i RIDDOR.

Digwyddiadau nwy

Os ydych yn ddosbarthwr, llenwr, neu gyflenwr o nwy fflamadwy a rydych yn darganfod, naill ai’n uniongyrchol neu’n anuniongyrchol, bod rhywun wedi marw neu wedi dioddef ‘anaf mawr’ mewn cysylltiad â’r nwy rydych wedi’i ddosbarthu, llenwi, mewnforio neu gyflenwi, mae rhaid ichi adrodd arno ar-lein gan ddefnyddio ffurflen F2508G1.

Os ydych yn beiriannydd nwy a gofrestrir â Chofrestr Diogelwch Nwy, mae rhaid ichi ddarparu manylion am unrhyw ddyfeisiau neu ffitiadau nwy rydych yn ystyried y gallent fod yn beryglus, i’r fath raddau y gallai pobl farw neu ddioddef ‘anaf arwyddocaol’ oherwydd bod y cynllun neu strwythur, wedi’i osod, wedi’i addasu neu’n gwasanaethu’n achosi:

  • rhyddhad damweiniol o nwy
  • ymlosgiad annigonol o nwy neu
  • symudiad annigonol o gynhyrchion ymlosgiad nwy.

Cwblhewch y ffurflen ar-lein  F2508G2.

Rwyf yn hunan-gyflogedig. Beth a wnaf?

Os ydych yn gweithio mewn safle gwaith rhywun arall ac yn dioddef naill ai anaf mawr neu anaf dros-saith-diwrnod, yna’r person sy’n rheoli’r safle a fydd yn gyfrifol am adrodd. Felly, ble mae’n bosibl, dylech wneud yn siwr eu bod yn gwybod amdano.

Os oes damwain adroddadwy tra’ch bod yn gweithio ar eich safle eich hunan neu mewn safle domestig, neu os oes meddyg yn dweud wrthych fod clefyd neu gyflwr cysylltiedig â gwaith gennych, yna mae angen i chi adrodd arno.

Fodd bynnag, os ydych yn hunan-gyflogedig, a chewch eich anafu’n ddifrifol ar eich safle, nid oes angen adrodd arno’n uniongyrchol. Gallwch chi neu rhwun sy’n gweithredu ar eich rhan wneud hwn drostoch cyn gynted ag y gallant.

Sut wyf yn adrodd?

Y ffordd hawsaf i adrodd yw i wneud hynny ar-lein.

Os nad oes gennych fynediad at y rhyngrwyd yna gallwch adrodd ar farwolaethau ac anafiadau mawr trwy ffonio 0300 0031856.

Cadw cofnodion

Mae rhaid ichi gofnodi unrhyw anaf, clefyd neu ddigwyddiad peryglus rydych yn adrodd arno i’r awdurdod gorfodi ac unrhyw anaf dros-dri-diwrnod. Gallwch gadw’r cofnod ar unrhyw ffurf sy’n gyfleus ichi, ond mae rhaid i hon gynnwys:

  • dyddiad a dull yr adrodd (ag eithrio anafiadau dros-dri-diwrnod)
  • dyddiad, amser a lle’r digwyddiad
  • manylion personol y bobl a oedd yn gysylltiedig â’r digwyddiad neu’r clefyd
  • disgrifiad cryno o natur y digwyddiad neu’r clefyd.

Gallwch gadw cofnodion gan:

  • lawrlwytho neu brintio copïau o’r ffurflen adrodd ar-lein
  • cofnodi manylion ar gyfrifiadur
  • cadw cofnod ysgrifenedig yn eich llyfr damweiniau.

Cofnodion anafiadau dros-dri-diwrnod

O 6 Ebrill 2012 ymlaen, nid oes rhaid ichi adrodd ar anafiadau dros-dri-diwrnod ond mae rhaid ichi gadw cofnod o’r rhain. Anaf dros-dri-diwrnod yw un ble mae person yn y gwaith yn absennol neu heb y gallu i wneud eu hamrediad llawn o ddyletswyddau arferol am fwy na thri diwrnod olynol, heb gyfrif y diwrnod mae’r ddamwain wedi digwydd.

Os ydych yn gyflogwr sydd yn gorfod cadw llyfr damweiniau dan Roliadau Nawdd Cymdeithasol (Hawliadau a Thaliadau) 1979, bydd y cofnod hwn yn ddigon.

Social media

Javascript is required to use HSE website social media functionality.