HSE banner

Enghreifftiau o gyngor iechyd a diogelwch allanol gwael iawn, gwael a da

Cyngor gwael iawn

Erlynodd HSE un o'r ymgynghorwyr mwyaf mewn cysylltiad ag arolwg asbestos.  Roedd yr achos yn erbyn ymgynghorydd asbestos ar ôl gwaith mewn stiwdio ffilmio lle yr amlygwyd contractwyr gwresogi.  Methodd yr arolwg â nodi presenoldeb amlwg deunydd inswleiddio a dynnwyd gan y contractwyr.

Ar bapur, rhoddwyd yr argraff bod yr ymgynghorydd annibynnol yn gymwysedig, gyda phrofiad ar fwrdd ac fel Cadeirydd grŵp iechyd a diogelwch lleol ers llawer o flynyddoedd. Gwnaeth asesiad risg i gwmni nad oedd yn "addas nac yn ddigonol".  Ar ôl damwain difrifol ar beiriant, erlynodd HSE y cwmni a’r ymgynghorydd iechyd a diogelwch. Plediodd y cwmni'n euog, ond ni wnaeth yr ymgynghorydd dderbyn unrhyw gysylltiad achosol rhwng y ddamwain a'r hyn a dderbyniodd oedd yn asesiad risg gwael. Cynhaliwyd gwrandawiad Newton ac fe gollodd.  Ers hynny mae'r ymgynghorydd wedi rhoi'r gorau i fasnachu.

Erlynodd Awdurdod Lleol (ALl) gwmni ar ôl damwain angheuol.  Roedd y cwmni wedi cyflogi ymgynghorydd allanol i ddarparu system reoli iechyd a diogelwch wedi'i dogfennu. Y methiant mwyaf oedd i'r cwmni fethu â gweithredu'r system mewn unrhyw fformat. Fodd bynnag, archwiliodd yr ymgynghorydd y cwmni yn erbyn ei system yn rheolaidd ac ni nododd y naill barti na'r llall nad oedd asesiad risg ar gyfer y gweithgaredd gwaith a oedd yn gysylltiedig â'r digwyddiad penodol hwn - gweithio ar uchder.Ymddengys i'r cyflogwr a'r ymgynghorydd (o dan rybudd ac mewn trafodaethau anffurfiol) fod yn eithaf anwybodus o'r meysydd blaenoriaeth y mae ALl yn canolbwyntio arnynt, er gwaethaf maint y cwmni ymgynghori, ac roedd y cyflogwr yn anymwybodol o'i gyfrifoldebau i weithredu'r system a ddatblygwyd gan yr ymgynghorydd.

Cyngor gwael

Gwnaeth ymgynghorydd waith i gwmni a oedd yn gweithgynhyrchu cerbydau ag oergelloedd. Un o'r problemau yn y cwmni oedd nad oedd asesiad risg ar gyfer risgiau trafnidiaeth er ei fod yn gwneud cerbyd a gludiwyd o amgylch y safle fel rhan o'r broses. Fodd bynnag, roedd asesiadau ar gyfer y tegell, y tostiwr a'r peiriant gwerthu losin yn yr ystafell fwyta.

Darparwyd asesiadau risg a COSHH ar gyfer busnes cynnal a chadw cerbydau masnachol bach oedd yn defnyddio paentiau isoseianad. I ddechrau roedd HSE yn pryderu am arferion gwaith amheus, felly gofynnodd am weld rhywfaint o waith papur. Er bod asesiadau COSHH ar gael yn dechnegol, roedd yr un ar gyfer isoseianadau yn ffolder gyda 30 tudalen o wybodaeth - yn cynnwys ei asesiad risg ar gyfer ysgolion a gwaith weldio. Methodd HSE ddod o hyd i unrhyw gyfeiriad at y risg o asthma galwedigaethol o isoseianadau. O ganlyniad, cyfarfu HSE â'r ymgynghorydd a gofynnodd am ei gymwysterau - oedd yn cynnwys 20 mlynedd o weithio i gyflenwr paent - ond nid oedd diploma NEBOSH, tystysgrif na chymhwyster iechyd a diogelwch.  Gofynnodd HSE gwestiynau ynghylch sut yr oedd yn ymdrin â'r risg o asthma galwedigaethol o'r isoseianadau ac fe'u cywirwyd ar unwaith a dywedwyd wrthynt eu bod yn anghywir, i ddweud bod isoseianadau'n achosi asthma - mewn gwirionedd maent yn achosi canser!

Gweithiodd cwmni ymgynghori mawr yn y DU gyda choleg. Nid yw'r cwmni hwn yn cynnal asesiadau risg, ond maent yn rhoi arweiniad i ddeiliaid ar sut i asesu risgiau.  Roedd HSE yn anfodlon â'r ffurflenni a roddwyd i'r coleg i gofnodi'r asesiadau. Cynhaliodd yr ymgynghorydd arolwg iechyd a diogelwch yn y coleg hefyd a arweiniodd at restr o faterion penodol yr oedd angen rhoi sylw iddynt, ond nid oedd yn mynd i'r afael ag unrhyw faterion rheoli iechyd a diogelwch sylfaenol a oedd gan y coleg.  Cyflwynodd HSE Hysbysiad Gwella i'r cwmni am fethu â sicrhau bod eu hymgynghorwyr wedi'u hyfforddi'n ddigonol.  

Cynghorwyd dosbarthwr bwydydd wedi'u rhewi gan Awdurdod Lleol i gael arbenigwr ergonomeg gan fod ganddynt faterion codi a chario/ergonomeg. Cyflogwyd ymgynghorydd a oedd wedi arbenigo mewn diogelwch bwyd yn flaenorol. Fodd bynnag, nid oedd yr asesiadau risg a gynhyrchwyd yn ymwneud â busnes y dosbarthwr ac roedd nifer o gyfeiriadau at weithgareddau lletya ac arlwyo (na chyflawnwyd gan y dosbarthwr bwydydd wedi'u rhewi). Roedd yr asesiadau risg yn amlwg wedi'u 'benthyg' o eiddo arall ac nid oeddent yn addas nac yn ddigonol.

Cyngor da

Mae gan yr ymgynghorydd hwn agwedd diffwdan iawn ac mae'n adnabyddus am wrthod gwaith os yw o'r farn nad yw'r cwmni/cleient yn ei gymryd ef (neu Iechyd a Diogelwch) o ddifrif. Mae'n ceisio llywio cwmnïau drwy eu hasesiadau eu hunain yn hytrach na chynnig gwneud y cyfan ar eu rhan.  Mae wedi cynorthwyo cwmnïau a erlynwyd gan HSE, ond gwnaed hyn mewn ffordd onest ac agored bob amser.

Rhoddodd y cwmni ymgynghori hwn gyngor cyffredinol wedi'i deilwra i weithgareddau'r cwmni, gan nodi i'r ymgynghorydd dreulio amser gyda'r busnes er mwyn deall yr hyn yr oedd yn ei wneud ac nad oedd ond wedi argraffu dogfen 'gyffredinol'.