Mae’r gyfraith yn galw ar gyflogwyr a’r hunan-gyflogedig i gynnal eu busnes yn y fath ffordd i sicrhau, cyn belled â rhesymol ymarferol, nad yw personau yr effeithir arnynt yn agored i risgau i’w hiechyd na’u diogelwch. Mae hyn yn cynnwys darparu cyfleusterau lles hanfodol ar gyfer cyflogeion.
Gallwch ddod o hyd i’r hyn y mae’r gyfraith iechyd a diogelwch yn galw amdano drwy chwilio’n gwefan, rhowch gychwyn drwy edrych o dan yr adran testun neu ddiwydiant perthnasol.
Os ydych yn ystyried bod gweithgaredd gwaith eich cyflogwr (neu gyflogwr rhywun arall) yn peryglu’ch diogelwch neu’n niweidio’ch iechyd, yna dylech godi’ch pryderon gyda’r cyflogwr neu’r person hwnnw. Os nad oes gwelliant a mae’ch diogelwch neu’ch iechyd yn parhau i fod mewn perygl, yna gallwch hysbysu’r awdurdod gorfodi perthnasol am eich cwyn gan ofyn iddynt ymchwilio iddo.
Yn gyntaf, gall HSE weithredu ar gwyn dim ond os:
Felly ni all HSE ddelio â chwynion am faterion neu gyflogwyr ble nad oes awdurdodaeth gennym a ble rydym yn derbyn y fath gwynion, ni fyddwn yn gweithredu ymhellach. Dylai’r adran ddilynol eich helpu i benderfynu ai HSE yw’r awdurdod gorfodi cywir ac yna dweud wrthych beth i’w wneud nesaf.
Ai HSE yw’r awdurdod gorfodi cywir i chi?
Mae HSE yn gyfrifol am orfodi iechyd a diogelwch mewn gweithleoedd yn cynnwys:
Dylech gysylltu ag adran iechyd yr amgylchedd eich awdurdod lleol os yw’ch cwyn am y math dilynol o safle:
Awdurdodau gorfodi eraill sy’n ymdrin â meysydd penodol:
| Pryder | Corff gorfodi |
|---|---|
| Hylendid bwyd gwael | Adran Iechyd yr Amgylchedd (Awdurdod Lleol) |
| Llygredd, yn cynnwys diflastod sŵn | Iechyd yr Amgylchedd (Awdurdod Lleol) |
| Problemau â nwyddau a gwasanaethau rydych wedi’u prynu | Safonau Masnach (Awdurdod Lleol) |
| Ffyrdd, priffyrdd a phafinau | Adran y Priffyrdd (Awdurdod Lleol) |
| Adeiladau ansad/peryglus | Rheoli Adeiladu (Awdurdod Lleol) |
| Materion ynghylch traffig ar y ffyrdd | Yr Heddlu |
| Addasrwydd cerbydau i’r ffordd fawr | Yr Asiantaeth Gwasanaethau Cerbydau a Gweithredwyr (VOSA) |
| Diogelwch ar y rheilffyrdd | Swyddfa Rheoleiddio’r Rheilffyrdd (ORR) |
| Gwaredu gwastraff, tir halogedig, rhai materion ynghylch llygredd aer | Asiantaeth yr Amgylchedd |
| Trin cleifion GIG Lloegr | Gwasanaethau Cyswllt Cynghorol Cleifion |
| Gofal cleifion a defnyddwyr gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn Lloegr | Y Comisiwn Ansawdd Gofal |
| Gofal cleifion gwasanaethau iechyd yn Yr Alban | Gwella Gofal Iechyd Yr Alban |
| Gofal cleifion gwasanaethau iechyd yng Nghymru | Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru |
| Gofal defnyddwyr gwasanaethau gofal cymdeithasol yn Yr Alban | Gwella Gofal Cymdeithasol a Gwaith Cymdeithasol Yr Alban |
| Gofal defnyddwyr gwasanaethau gofal cymdeithasol yng Nghymru | Arolygiaeth Gwasanaethau Gofal a Chymdeithasol Cymru |
| Materion cyflogaeth, yn cynnwys bwlio ac aflonyddu yn y gwaith | Y Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (ACAS) |
| Atgyweiriadau i dai sy’n eiddo i’r cyngor | Ombwdsmon |
Os ydych yn gyflogai a rydych yn meddwl bod y gyfraith yn cael ei thorri, neu yr anwybyddir y safonau lleiaf o fewn eich gweithle, gallwch:
Os na ddatrysir y broblem yn foddhaol, gallwch ei chodi â'r awdurdod gorfodi perthnasol.
Os ydych yn aelod o'r cyhoedd a rydych yn meddwl bod iechyd a diogelwch person mewn perygl, gallwch gysylltu â'u cyflogwr yn uniongyrchol i godi'ch pryder ganddynt.
Cofiwch, nid yw HSE yn gyfrifol am orfodi iechyd a diogelwch ym mhob gweithle. Felly gwiriwch yr adran olaf ddwywaith i sicrhau mai'r HSE sy'n gyfrifol am orfodi iechyd a diogelwch yn y gweithle sy'n peri pryder ichi. Os ydych yn dymuno hysbysu HSE am eich cwyn cwblhewch y ffurflen isod os gwelwch yn dda.
Os gwelwch yn dda nodwch y bydd angen ichi ddarparu:
Hysbysu'ch cwyn gan ddefnyddio'n ffurflen ar-leinOs na allwch ddefnyddio'r ffurflen ar-lein hon yna gallwch hysbysu am eich cwyn gan ffonio'n Tîm Cwynion a Chyngor ar 0300 0031856 yn ystod oriau swyddfa.To use English, contact the team on 0300 0031647.
Yn gyntaf, byddwn yn gwirio bod y cwyn yn perthyn i weithgaredd gwaith ble mae HSE yn gyfrifol am orfodi'r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch. Yna byddwn yn ceisio adnabod o'r wybodaeth rydych wedi'i darparu:
Yna bydd swyddog cwynion yn asesu'ch cwyn a'i osod mewn un o'r categorïau dilynol:
Fodd bynnag, os yw'ch cwyn yn perthyn i ddiwydiant a ddosbarthir gan HSE fel diwydiant â pheryglon mawr - fel ar y môr, niwclear neu safle cemegion mawr - yna caiff ei asesu gan arolygydd a chaiff flaenoriaeth ei aseinio iddo sy'n briodol dan yr amgylchiadau.
Efallai byddwn yn gofyn i'r cyflogwr ymchwilio i'ch cwyn neu efallai byddwn yn edrych i mewn iddo ein hunain. Fodd bynnag, ni allwn ddilyn eich cwyn 'coch' neu 'ambr' yn llwyddiannus os, o'r wybodaeth rydych wedi'i darparu, na allwn adnabod na sefydlu pwy sy'n gyfrifol am y gwaith rydych wedi cwyno amdano o'r wybodaeth rydych wedi'i darparu. Yn y fath sefyllfaoedd, cofnodir hyn fel "mater o bryder" a ni weithredir o angenrheidrwydd. Fodd bynnag, os yw'r "mater o bryder" wedi'i asesu fel "coch" caiff ei adolygu gan arolygydd.
Y sefyllfaoedd eraill ble na fydd HSE yn ymchwilio i'ch cwyn yw:
Ni all HSE eich helpu i gael iawndal nag i ddatrys problemau'r gyfraith sifil.
Os ydych eisiau adborth, byddwn yn cysylltu â chi a rhoi gwybod ichi am yr hyn rydym wedi'i wneud. Neu, os ydym wedi asesu'ch cwyn fel 'gwyrdd' o berygl isel byddwn yn egluro'n penderfyniad.
